އޮންލައިން ހިދުމަތްތަކުގައި "ބަންދު" ބޯޑު އެޅުވުން

ހިންދު ޢަލީ 25 ޖުލައި 2025

އާންމުންނާއި ސަރުކާރާއި ދެމެދު ކުރެވޭ މުއާމަލާތް މިފަހަކަށް އައިސް ގިނައިން ކުރެވެނީ އޮންލައިންކޮންނެވެ. ސަރުކާރުގެ ހިދުމަތްތަކަށް އެދި ކަރުދާސް ފޯމްތައް މިހާރު ފުރަން ޖެހޭނީ ވަރަށް މަދު ހާލަތެއްގައެވެ. ކޮންމެ ހިދުމަތަކަށް ހާއްސަކުރެވޭ ވަކި އެޕްލިކޭޝަނެއް ނެތް ނަމަވެސް، ގޫގުލް ފޯމެއް ނުވަތަ ފިލްކުރެވޭ ޕީޑިއެޕް ފޯމެއް މެދުވެރިވެ ނަމަވެސް ހިދުމަތްތަކަށް ޑިޖިޓަލްކޮށް އެދެވެއެވެ.

އޮންލައިންކޮށް ހުރިހާ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ އެޕްލިކޭޝަންތަކަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތެއްގައި އާންމު ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ ގޮތެވެ. މިފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުމުން ފެށިގެން، ރިކުއެސްޓްތައް ޓްރެކް ކުރުމާއި، އޮންލައިންކޮށް ހިދުމަތަށް ފައިސާ ދެއްކުމާއި، ބެކް އޮފީހުގެ މަސައްކަތްތައް ފަދަ ހުރިހާ މަރުހަލާއެއް، ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރެވި، ރައްޔިތުންނަށް ހިދުމަތް އަވަސްކަމާއި ފަސޭހަކަމާއެކު ލިބެން ހުންނަންވާނެއެވެ.

ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތައް ޕްރޮމޯޓް ކުރަނީ "ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި"، "ކޮންމެ ތަނެއްގައި" ތިބެގެން ވެސް ފަސޭހަކަމާއި ހޯދޭނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި "ދިގު ކިޔުތަކުގައި ނުޖެހި"، "ވަގުތު ބޭކާރު ނުކޮށް"، "ފޯނާއި ހަމައަށް" ތިރިކޮށްފައިވާ "އިނގިލިކުރީގައި" ހުރި ހިދުމަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރާއްޖޭގައިވެސް މިކަން އިޝްތިހާރު ކުރަނީ ހަމަ މިފަދައިންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބައެއް ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭން ފަށާފައި އިޝްތިހާރު ކުރެވުނު ބައެއް ކަންތައްތައް ހަނދާން ނެތެއެވެ. ރަސްމީ ވަގުތު ނިމުމުން އޮފީހުގެ ކައުންޓަރުތައް ބަންދުކޮށް، ފޯނުތަކަށް ޖަވާބު ނުދޭ އުސޫލުން، އޮންލައިން ހިދުމަތްތަކުގައި ވެސް "ބަންދު" ބޯޑު އަޅުވާލައެވެ.

މިއީ ފަހަކަށް އައިސް ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި ގިނައިން ފެންނަ ޝަކުވާއެކެވެ. އޮފީސްތައް ހުޅުވާފައި ހުންނަ ރަސްމީ ގަޑީގައި ނޫނީ އޮންލައިންކޮށް ހުށަހަޅާ އެޕްލިކޭޝަންތައް ބަލައި ނުގަންނަ ގޮތަށް ޑިޖިޓަލް ޕްލެޓްފޯމްތައް "ބަންދުކޮށްފައި" ހުންނާތީއެވެ.

ރައްޔިތުން މަސައްކަތުން މިންޖުވެގެން "އޮންލައިން" ހިދުމަތްތަކަށް ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އެދެވޭނެކަމަށް ވިސްނާ، ނުރަސްމީ ގަޑިއެއްގައި އެޕްލިކޭޝަނެއް ހުށަހަޅަން މަސައްކަތް ކުރާއިރު، ސަރުކާރުގެ ބައެއް އިދާރާތަކުން ހުންނަނީ އޮންލައިން ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި "ފޯމު ބަލައިގަންނަނީ ހަމައެކަނި ރަސްމީގަޑީގައި" ކަމަށް އަންގާ މެސެޖުތައް އަރުވާފައެވެ. މިއީ ރައްޔިތުންނަށް ކުރިމަތިވާ ދަތިކަމެކެވެ. އަދި ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ އުސޫލުތަކާއި ފުށުއަރާ ކަމެކެވެ.

ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތަކުގައި ހުންނަން ޖެހެނީ ކޮން ސިފަތަކެއް؟

ޔޫކޭގެ ގަވަމަންޓް ޑިޖިޓަލް ސަރވިސަސް (ޖީޑީއެސް) އިން ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތް މާނަކުރަނީ "އިތުރު މީހަކާ ވާހަކަ ދައްކަން ނުޖެހި ފުރިހަމަ ކުރެވޭނެ" ޚިދުމަތުގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ވެބްސައިޓެއްގައި އޮންލައިން ފޯމްތަކެއް ބެހެއްޓުމެއް ނޫނެވެ.

ހަގީގީ މާނައިގައި އާންމު ހިދުމަތްތައް ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރުމުގައި ހިމެނެން ޖެހޭ ސިފަތަކެއް ހުރެއެވެ. މިކަންތައް މިފާހަގަ ކުރަނީ މިމަސައްކަތް ކުރާ އަދި މިމަސައްކަތުގެ ދިރާސާ ކުރާ ތަޖުރިބާކާރުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ޕްރޮފެޝަނަލް އަދި އެކަޑެމިކް ކަރުދާސްތަކާއި ފޮތްފޮތުގައި ފާހަގަ ކުރާ ބައެއް ކަންތައްތަކެވެ.

- ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި އެކްސެސް ކުރެވެންވާނެއެވެ. ގިނަ މީހުންނަކީ ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ރަސްމީ ވަގުތުގައި މަސައްކަތް ކުރާނެ މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މިފަދަ ހާލަތުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ވަޒީފާ ދޫކޮށްލާފައި މުޅި ދުވަހު ހިދުމަތަށް އެދެން ހޭދަކުރުމަކީ ދަތިކަމަކަށް ވާނެއެވެ. މިއީ ހިދުމަތް އޮންލައިން ކުރާއިރު ވިސްނަންޖެހޭ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.

- އޮންލައިން ހިދުމަތް ހޯދަން ފަސޭހަ ވާންވާނެއެވެ. މިޒަމާނުގައި މީހުންގެ އާދައަކީ ގޫގުލްކުރުމެވެ. އޮންލައިން ހިދުމަތް ވާންވާނީ ޔޫއާރްއެލްތަކެއް ނުވަތަ ލިންކުތަކެއް ހަނދާން ކުރަން ނުޖެހޭ، ހޯދަން އުޅޭ ހިދުމަތެއްގެ ނަން ޖަހާލާ ގޫގުލްކޮށްލައިގެން ފަސޭހައިން ފެންނަން އެއްޗަކަށެވެ

- ހިދުމަތް ދޭގޮތް ޑިޒައިންކުރާއިރު ފޯކަސް ކުރަންވާނީ ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކުގެ ބޭނުންތަކަށެވެ. ސަރުކާރު އިދާރާތަކުން ހިދުމަތް ދެނީ ރައްޔިތުންނަށެވެ. އެހެން ކަމުން ހިދުމަތް ޑިޒައިން ކުރަން ޖެހޭނީ ރައްޔިތުންގެ ތަޖުރިބާއަށެވެ. އިދާރާގެ އެތެރޭގެ އޮނިގަނޑަށް ނޫނެވެ. އިދާރާގެ އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު ވޯކްފްލޯތަކާއި، އެޕްރޫވަލްތަކާއި، ވެރިފިކޭޝަންތަކަކީ އާންމުން ވިސްނަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީހުން ބޭނުންވަނީ ހިދުމަތްތައް ފަސޭހައިން އަވަހަށް ލިބުމެވެ. ހިދުމަތް ޑިޒައިން ކުރާ ފަރާތްތަކުން ބަލަން ޖެހެނީ ރައްޔިތުންގެ ލޮލުންނެވެ.

- ވީހާވެސް ކުޑަ މަސައްކަތަކުން އޮންލައިން ހިދުމަތަށް އެދެވެންވާނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނަ ބައިތަކެއް ހިމެނެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ރައްޔިތުން އަތުން ހޯދަންވާނީ ހިދުމަތަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު އެކަންޏެވެ. އިދާރާއެއްގައި ހުރި މައުލޫމާތު އަލުން ފޯމަކާއި އެކު ފުރަންޖެހުމުން އެއީ ގޯހެކެވެ. އަދި އެންމެ އާދައިގެ، ޓެކްނޮލޮޖީ ނޭގޭ މީހާއަށް ވެސް ހިދުމަތަކަށް ފަސޭހައިން އެދެވެންވާނެއެވެ. ހިދުމަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ބަހުރުވަ ހުންނަންވާނީ އެންމެ އާދައިގެ މީހާއަށް ވެސް ފަހުމްވާ ގޮތަށެވެ. އަދި ހިދުމަތް އިތުރަށް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ފަސޭހައިން ހިދުމަތަށް އެދެވެންވާނެއެވެ.


ހިދުމަތްތައް "ބަންދު" ވަނީ ކީއްވެ؟

އޮންލައިން ހިދުމަތްތައް 24 ގަޑިއިރު "އޮން"ކޮށްފައި ނުބެހެއްޓޭ އެތަށް ސަބަބުތަކެއް އިދާރާތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިކަމާބެހޭ ގޮތުން އިދާރާތަކާއި ސުވާލުކުރުމުން މިފަދަ ބައެއް ޖަވާބުތައް ލިބެއެވެ.

- 24 ގަޑިއިރު ހިދުމަތް އޮންލައިންކޮށްފައި ބެހެއްޓުމުން ނުކަތާ ވަރަށް އެޕްލިކޭޝަން ލިބުމުން އިދާރާގެ މުވައްޒަފުންނަށް ދަތިވެއެވެ. މުވައްޒަފުންނަށް ވެސް ކުރެވޭނީ ވަކި ވަރެއްތާއެވެ. އަދި މުވައްޒަފުން ލިބުމުގެ ދަތިކަން ވެސް ފާހަގަކުރެއެވެ.

- ރައްޔިތުން އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުމުން، ސިސްޓަމުގެ ބޭރުން އިދާރާގެ ކައުންޓަރުތަކުގެ ފަހަތުން، ކުރަންޖެހޭ ޕްރޮސެސްތައް މެނުއަލް ވުމެވެ. އެޕްލިކޭޝަން ވެރިފައި ކުރުމާއި، އެޕްރޫވް ކުރުމާއި މިއީ މެނުއަލް ކަންތައްތަކަށް ވުމުން ހިދުމަތެއް ހަގީގަތުގައި ޑިޖިޓަލް އެއް ނުވެއެވެ.

- އިދާރާތަކުގެ ޕޮލިސީއާއި ޕްރޮސީޖަރތަކުގެ ސަބަބުންވެސް 24 ގަޑިއިރު ހިދުމަތް ފޯރުކޮށް ނުދެވޭ ހާލަތު އާދެއެވެ. މިހެން ދިމާވަނީ، ހިދުމަތް ޑިޖިޓަލް ކުރުމާއި އެއް ހަމައިގައި ޕޮލިސީއާއި ޕްރޮސީޖަރ ޑިޖިޓަލް އަށް ފެތޭގޮތަށް ބަދަލު ނުކުރުމެވެ.

- އިދާރާތަކުގެ ބައެއް ވެރިންނާއި މުވައްޒަފުން ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ޑިޖިޓަލް ބަލައި ނުގަންނަ ވިސްނުން ގެންގުޅުމަކީ ވެސް މީގެ ސަބަބެކެވެ. ޑިޖިޓަލް ޕްރޮސެސްތަކަށް އިތުބާރު ނުކުރަނީއެވެ.


އެހެން ގައުމުތަކުގައި މިކަން އޮންނަނީ މިހެންތަ؟

އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް ފިޒިކަލް އޮފީސްތައް ހުޅުވާފައި ހުންނާނީ ކަނޑައެޅޭ ވަކި ވަގުތުތަކެއްގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ފިޒިކަލް އޮފީސްތަކާއި ހިލާފަށް އިދާރާގެ ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތަކަކީ ހަފްތާގެ 7 ދުވަހު، 24 ގަޑިއިރަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ ހިދުމަތްތަކެވެ.

ސަރުކާރުތަކާއި ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިދާރާތަކުން ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޮންސަލްޓަންސީ ގްރޫޕެއްކަމަށްވާ މެކިންޒީ އެންޑް ކޮމްޕެނީއިން ނެރެފައިވާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނާގޮތުން އެސްޓޯނިއާ، ޑެންމާކު، ސައުތު ކޮރެއާ، ސިންގަޕޯރ، ޖަރމަނީ، ޔޫއޭއީ، އަދި އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ސަރުކާރުތަކުގެ ގިނަ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދެނީ އޮންލައިންކޮންނެވެ.

މީގެ އިތުރުން ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތަކަކީ ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތައް އެކަމަށް މާގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަން ނުޖެހޭ، އަދި ހިދުމަތް ދޭން ތިބޭ އިދާރާތަކުގެ މަސައްކަތްތައްވެސް ފަސޭހަކޮށްދޭ ކަންކަމަށް ވާންޖެހޭކަމަށް މިރިޕޯޓްގައި ފާހަގަކުރެއެވެ. އަދި ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރުމުގެ ސަބަބުން އިދާރީ މުވައްޒަފުންގެ ޕަރފޯމަންސް ރަނގަޅުވާކަމަށާއި، އިދާރާގެ ހަރަދު ކުޑަކުރެވޭ ކަމަށްވެސް ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޔޫއެންއިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ދުނިޔޭގެ އީ-ގަވަރމަންޓްގެ އޯވަރވިއު ރިޕޯޓެއްގައި ބުނާ ގޮތުގައި ޑިޖިޓަލްކޮށް ފޯރުކޮށްދޭ އާންމު ހިދުމަތްތައް، ހަފްތާއަކު 7 ދުވަހު، 24 ގަޑިއިރު ލިބެން ހުރެއެވެ. ގައުމެއްގެ ހުރިހާ ޕަބްލިކް ހިދުމަތެއް އޮންލައިން ނުވިޔަސް، އޮންލައިންކޮށް ހުންނަ ހިދުމަތްތައް ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ލިބެން ހުރެއެވެ.


ހިދުމަތް ރަނގަޅުކުރަން ބަދަލުކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

- އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތަކީ ކޮބާކަން ރަނގަޅަށް މާނަކުރަންޖެހެއެވެ. އޭގައި ހުންނަންޖެހޭ ސިފަތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅާ، ހުރިހާ އިދާރާއަކުން އެއްގޮތަކަށް އަމަލުކޮށް އެއްއުސޫލަކުތަކެއް ބޭނުންކުރުން މުހިއްމެވެ.

- ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތް ރަނގަޅަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޑިޖިޓަލް އަށް ފެތޭ ގޮތަށް މިހާރު ހުރި އޮޕަރޭޝަނަލް ޕްރޮސީޖަރތަކަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހެއެވެ. މިގޮތުން އިދާރާގެ މުވައްޒަފުންނަށް ނުކަތާ ވަރަށް އެޕްލިކޭޝަން ލިބޭނަމަ، އެކަމަށް ވެސް ހައްލު ލިބޭ ގޮތަށް އުސޫލު ބަދަލު ކުރެވޭނެއެވެ.

- ހިދުމަތެއް ޑިޖިޓަލް ކުރާ އިރު ހިދުމަތަކާއި ގުޅޭ ވީހާވެސް ގިނަ ޕްރޮސެސްތައް އޮޓޮމޭޓް ކުރުމަށް ސަމާލުކަން ދެވިދާނެއެވެ. މިކަމުގައި ބަލަންވީ ހަމައެކަނި ހިދުމަތް ހޯދާ މީހާގެ މަސައްކަތް ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރުމަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ އިތުރުން އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ވެސް ފަސޭހަ ވާގޮތަށް ބެކް އޮފީހުގެ މަސައްކަތްތައްވެސް އޮޓޮމޭޓު ކުރެވިދާނެއެވެ.


އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު އޮންލައިން ކުރުމަކުން ނުނިމެ!

ހިދުމަތްތައް ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި ވެސް އަދި ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހުރެގެން ހިދުމަތް ހޯދުމުގެ މަގުސަދުތައް ހާސިލްވެއެވެ. އަދި ކޮމްޕިއުޓަރުތަކާއި މޯބައިލް ޑިވައިސްތައް މެދުވެރިވެ މުއާމަލާތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާތީ، ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކަށް ގޮސް، ކައުންޓަރުތަކެއް ކައިރީގައި ތިބެ ކުރަންޖެހޭ މުއާމަލާތްތައް ނިމުމަކަށް ގެނެވެއެވެ. އިންޓަރނެޓް ލިބޭ، އަދި ޑިޖިޓަލް ޑިވައިސްއަަކަށް އެކްސެސް ކުރެވޭ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތައް ހަފްތާއަކު 7 ދުވަހު، 24 ގަޑިއިރު ލިބޭއިރު، ރަސްމީގަޑިތަކުގައި އެކަނި ހިދުމަތް ހޯދުމުގެ މާނަ މުޅިން ގެއްލިގެން ދެއެވެ.

އާންމު ހިދުމަތް ޑިޖިޓަލް ކުރުމުގެ މާނައަކީ ހަމައެކަނި އޮންލައިންކޮށް ފޯމުތަކެއް ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގައި އިތުރު ޝަރުތުތަކެއް ފުރިހަމަ ވާންޖެހެއެވެ. ޑިޖިޓަލް ހިދުމަތްތައް އުފައްދަނީ މީހުންނަށެވެ. މީހުން ބޭނުންވާ ވަގުތަކު އެހިދުމަތްތައް އެކްސެސް ކުރެވެންވާނެއެވެ. އެތަކެތި އުފައްދަން ޖެހެނީ މީހުންގެ ފަސޭހައަށް ވިސްނާފައެވެ. ޑިޖިޓަލް ކުރަން ޖެހެނީ ހިދުމަތް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ހިދުމަތާއި ގުޅޭ ގަވާއިދު، އުސޫލުތައް ވެސް "ޑިޖިޓަލް" އަށް ބަދަލު ކުރަންޖެހެއެވެ.

ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރަންވީ ޒަމާނީ ކަމަކަށް ވީމާ ގޮޅިއެއްގައި ފާހަގަ ޖަހާލުމުގެ ބޭނުމަކު ނޫނެވެ. އެސްޓޯނިއާއާއި އެއް ހަމައެއްގައި ރާއްޖޭގެ އާންމު ހިދުމަތްތައް ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރުމުގެ ހިޔާލު ގެންގުޅޭ އިރު، މިއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް މިކަން ވާންވާނެއެވެ. މިހާރު ފެންނަ ބައެއް ހިދުމަތްތަކަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުން އުންމީދުކުރާ ފެންވަރުގެ ހިދުމަތްތަކެއް ނޫނެވެ.

ހިންދު ޢަލީ

ހިންދު ޢަލީ

ޓެކްނޮލޮޖީގެ އިޖާދީ އުފެއްދުންތަކާއި ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ އިޖުތިމާއި މައްސަލަތަކާއި އަބަދުވެސް ބަދަލުވަމުންދާ މިދާއިރާއާ ބެހޭ ގޮތުން ޝައުގުވެރިވާ ވާހަކަތައް ގެނެސްދިނުމަށް

ޓެކްނޮލޮޖީ ހަބަރާއި ލިޔުން ހޮޅުއަށިތަކަށް.

ލޯތްބާއެކު ދިވެހިން އުފައްދާފައިވާ އުފެއްދުމެއް.