އިންޓަނެޓާނުލައި އީރާނު ރައްޔިތުން ދުނިޔެއާ މުއާމަލާތްކުރަނީ ކިހިނެއް؟

އީރާނުގެ ސަރުކާރުން އެގައުމުގެ އިންޓަނެޓްގެ ހިދުމަތް މެދުކަނޑާލާފައި އޮންނަތާ މިހާރު 14 ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާ ކަމަށް އިންޓަނެޓް މޮނިޓާ ކުރާ "ނެޓްބްލޮކްސް" އިން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.

މި ބްލެކްއައުޓަކީ އެއްވެސް ހަނގުރާމައެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ޓެކްނިކަލް މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން ވީކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިއީ ރައްޔިތުންގެ މުޒާހަރާތަކާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ސަރުކާރުން ގަސްތުގައި އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރެއެވެ.

އީރާނުގެ ވެރިރަށް ތެހެރާނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހަކު މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، ކޮންމެ 10 މީހަކުން އެކަކަށްވެސް އިންޓަނެޓްގެ ހިދުމަތް މިހާރު ލިބެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. "މީގެ ސަބަބުން މީހުން މޮޔަވާން ކައިރިވެއްޖެ. އެމެރިކާ ނުވަތަ ޔޫރަޕްގެ މީހަކަށް އެންމެ ދުވަހަކު އިންޓަނެޓާ ނުލައި އުޅެވިދާނެތޯ؟ އަހަރެމެން މިތިބީ 15 ދުވަސް ވަންދެން މުޅިން އެކަހެރިވެފައި،" އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.

މިފަދަ ހަރުކަށި ބަންދެއްގެ ތެރޭގައިވެސް، އީރާނުގެ ރައްޔިތުން ދަނީ ތިިރީގައިވާ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން މައުލޫމާތު ފެތުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ:

1. ޝޯޓްވޭވް ރޭޑިއޯ (Shortwave Radio):

އަމްސްޓަޑަމްގައި ހުންނަ "ރޭޑިއޯ ޒަމާނޭ" އަކީ މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އެންމެ އިތުބާރު ހުރި އެއް ވަސީލަތެވެ. އެ ރޭޑިއޯއިން ކޮންމެ ރެއަކު ތެހެރާން ގަޑިން 11:00 ޖަހާއިރު ފާރިސީ ބަހުން ޚަބަރުތައް ފަތުރައެވެ. މިއީ ދުރު ރާސްތާގެ ސިގްނަލެއް ކަމުން، ސަރުކާރުގެ ޖޭމަރުތަކަށް މި ސިގްނަލް ހުއްޓުވުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް އާދައިގެ ކުޑަ ރޭޑިއޯއެއް ބޭނުންކޮށްގެން ސިއްރިއްޔާތުގައި މި ޚަބަރުތައް އަޑުއަހާލެވެއެވެ.

2. ލޭންޑްލައިން ފޯނު ކޯލްތައް:

އިންޓަނެޓް ނެތް ނަމަވެސް، އެގައުމުގެ އެތެރޭގެ ފޯނު ހިދުމަތް މެދުކަނޑައެއް ނުލައެވެ. ނަމަވެސް، ފޯނުން ސިޔާސީ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ބިރުވެރި ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ސަރުކާރުން މި ކޯލްތައް އަޑުއަހަމުންދާ ކަމުގެ ބިރު އޮތުމެވެ. އެހެންކަމުން ގިނަ މީހުން ފޯނުން ގުޅައިގެން ދައްކަނީ ހަމައެކަނި ސަލާމަތުން ތިބިކަމުގެ ވާހަކައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޭރަށް ގުޅުމަށް ބޭނުންކުރާ އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯލް ކާޑުތަކަކީ ވަރަށް ބޮޑު އޮޅުވާލުމެއް ކަމަށްވެއެވެ. 60 މިނެޓުގެ ކާޑަކުން ގުޅޭނީ އެންމެ 8 މިނެޓު ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

3. ވީޕީއެން އަދި ހާއްސަ ސޮފްޓްވެއާތައް:

އާދައިގެ ވީޕީއެންތައް މިހާރު އީރާނަކު މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، ޓޮރޮންޓޯގެ ކުންފުންޏަކުން އުފައްދާފައިވާ "Psiphon" ފަދަ ސޮފްޓްވެއާތައް ބައެއް މީހުން ބޭނުންކުރެއެވެ. މިއީ އިންޓަނެޓް ޓްރެފިކް އެހެން ސިފައެއްގައި ފޮރުވައިގެން ފޮނުވައިދޭ އެއްޗެކެވެ. އިންޓަނެޓް ބަންދުކުރުމުގެ ކުރިން 6 މިލިއަން މީހުން މި ހިދުމަތް ބޭނުންކުރި ނަމަވެސް، މިހާރު އެ އަދަދު ވަނީ 100,000 އަށްވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޓެކްނޮލޮޖީއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަހުލުވެރި މީހުންނަށް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ.

4. ސެޓެލައިޓް މެދުވެރިކޮށް ފައިލް ފޮނުވުން (Toosheh):

"Toosheh" ނުވަތަ "ފައިލްކާސްޓިންގ" އަކީ އީރާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށް ބޮޑު އެހީއެކެވެ. މިއީ ސެޓެލައިޓް ޓީވީގެ ސިގްނަލް މެދުވެރިކޮށް ޑިޖިޓަލް ޑޭޓާ ފޮނުވާ އުކުޅެކެވެ. ރައްޔިތުން ޓީވީން އަންނަ މި ސިގްނަލް ޔޫއެސްބީއަކަށް ރެކޯޑް ކުރުމަށްފަހު، އެހެން މީހުންނާ ހިއްސާކުރެއެވެ. މިއީ ސެޓެލައިޓް ޓީވީ ބަލާ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމުން، ސަރުކާރަށް މީގެ މައުލޫމާތު ހޯދާ މީހުން ޓްރެކް ކުރުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމެކެވެ. މިހާރުވެސް 3 މިލިއަނެއްހާ މީހުން މި ހިދުމަތް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.

5. ސްޓާލިންކް (Starlink):

އީލޮން މަސްކްގެ ސްޓާލިންކް ޓާމިނަލްތައް އީރާނުގެ ކަޅު ބާޒާރުގައި 2,000 ޑޮލަރަށް (ގާތްގަނޑަކަށް 30,000 ރުފިޔާ) ވިއްކަމުންދެއެވެ. މިއީ ވަރަށް އަގުބޮޑު އެއްޗަކަށް ވުމުން، ފަގީރު ސަރަހައްދުތަކުގެ މީހުންނަށް މީގެ ބޭނުމެއް ނުކުރެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސްޓާލިންކް ގެންގުޅޭ މީހުން ހޯދުމަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ގެތައް ބަލާ ފާސްކޮށް، ގިނަ ބަޔަކު ހައްޔަރުކުރަމުންނެވެ.

އީރާނުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ބޭރު ދުނިޔެއަށް މައުލޫމާތު ފޮނުވާ މީހުންނަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދިގު މުއްދަތުގެ ޖަލު ހުކުމްތަކާއި، ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި މަރުގެ އަދަބުވެސް ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކާ އެކުވެސް، އީރާނުގެ ރައްޔިތުން ދަނީ އެމީހުންގެ އަޑު ދުނިޔެއަށް އިއްވުމަށްޓަކައި ހުއްޓުމެއް ނެތް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ.

މިފަދަ އިންޓަނެޓް ބްލެކްއައުޓްތަކަކީ އީރާނުގެ ސަރުކާރުން މީގެ ކުރިންވެސް، ހާއްސަކޮށް 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ތެލުގެ އަގުބޮޑުވުމާ ގުޅިގެން ކުރި މުޒާހަރާތަކާއި، 2022 ވަނަ އަހަރު މަހްސާ އަމީނީގެ މަރާ ގުޅިގެން ހިނގި ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ އުކުޅެކެވެ. އީރާނުން ދަނީ ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން "ނޭޝަނަލް އިންފޮމޭޝަން ނެޓްވޯކް" ނުވަތަ އެގައުމުގެ އަމިއްލަ "އިންޓްރަނެޓެއް" ތަރައްގީކޮށް، ބޭރު ދުނިޔެއާ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ ޑިޖިޓަލް ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

މި ސިޔާސަތުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތައް ރޭވުމަށް ހުރަސްއެޅުމާއި، އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ޚިލާފަށް ހިންގާ އަމަލުތަކުގެ ހެކިތައް ބޭރުގެ މީޑިއާތަކަށް ފޯރުވުން ހުއްޓުވުމެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރުގެ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުމާއެކު، ރައްޔިތުންގެ އަޑު މުޅިން ކަނޑުވާލައި ދުނިޔެއާ އެކަހެރިކޮށްލުމަކީ އެއްވެސް ސަރުކާރަކަށް މިހާރު ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެކަން، އީރާނުގެ ރައްޔިތުން މިހާރު ބޭނުންކުރަމުންދާ އުކުޅުތަކުން ހާމަވެއެވެ.