Download Logo
Copy Logo

ޑަބްލިއުއޭއައިސީ ކޮންފަރެންސް 2026 -- ފޮޓޯ: ވީސިޖީ

ޑަބްލިޔު.އޭ.އައި.ސީ 2026: އޭއައި ސިނާއަތުގެ އާ އިންގިލާބެއް

އަޙްމަދު ދާއޫދު 18 ޖުލައި 2026

ޗައިނާގެ ޝަންހާއީގައި ޖުލައި 17 އިން 20 އަށް ކުރިއަށްދާ "ވޯލްޑް އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ކޮންފަރެންސް (WAIC) 2026" އަކީ މި ވަގުތު މުޅި ދުނިޔޭގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ސިނާއަތުގެ ސަމާލުކަން އެންމެ ބޮޑަށް ހުއްޓިފައިވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ހަރަކާތެވެ.

"އިންޓެލިޖެންޓް ޕާޓްނާސް، ކޯ ކްރިއޭޓް ދަ ފިއުޗާ" ގެ ޝިއާރުގެ ދަށުން ބާއްވާ މި ކޮންފަރެންސްގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކޮޅުތަކުން 1,100 އަށްވުރެ ގިނަ ކުންފުނިތަކުން ބައިވެރިވެއެވެ. މިއަހަރުގެ އެގްޒިބިޝަން އޭރިއާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 100,000 އަކަ މީޓަރަށްވުރެ ބޮޑުކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ އޭއައި ޗެޓްބޮޓްތަކެއް ދައްކާލުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭއައި އަމަލީ ގޮތުން ސިނާއަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރާނެ ގޮތްތަކާއި، ސުޕަ-ކޮމްޕިއުޓިންގް އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގަވަރނަންސްއަށް އަމާޒުކޮށްގެން ބާއްވާ މުހިންމު ކޮންފަރެންސެކެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ ގަވަރނަންސް އަދި "ގްލޯބަލް ސައުތު" ކޯޕަރޭޝަން

ދުނިޔޭގެ 29 ގައުމަކުން ގުޅިގެން "ވޯލްޑް އޭއައި ކޯޕަރޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން އުފައްދަން ވަނީ އެއްބަސްވެފައި ---

މި ކޮންފަރެންސްގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވުނު ސިޔާސީ އަދި އިސްތިރާޖީ ފިޔަވަޅަކީ ދުނިޔޭގެ 29 ގައުމަކުން ގުޅިގެން "ވޯލްޑް އޭއައި ކޯޕަރޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން (WAICO)" އުފެއްދުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމެވެ.

ޑަބްލިއުއޭއައިސީއޯގެ މަގްސަދަކީ އދ. ގެ ޗާޓަރާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، އޭއައިގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި، އިންސާފުވެރިކަމާއި، އަދި ހުރިހާ ގައުމަކަށް އޭގެ ފައިދާ ހަމަހަމައަށް ލިބޭނެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގަވާއިދުތައް އެކުލަވައިލުމެވެ. މި ޖަމްއިއްޔާގެ މަރުކަޒީ އޮފީސް ގާއިމުކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ޝަންހާއީގައެވެ.

މި ކޮންފަރެންސްގައި، ޗައިނާގެ ރައީސް ޝީ ޖިންޕިންގް ވަނީ ކުރިއަރަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށް (ގްލޯބަލް ސައުތު) އޭއައިގެ ދާއިރާއިން އެހީތެރިވުމަށް، ކުރިއަށް އޮތް 5 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 5,000 ތަމްރީނާއި ސެމިނާ ފުރުސަތު ފޯރުކޮށްދޭނެ ކަމަށް އިއުލާން ކުރައްވާފައެވެ. މިއީ އޭއައިގެ ރޭހުގައި ވަކި ގައުމެއްގެ ނުފޫޒު ކަނޑުވާލައި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

ކިމީ ކޭ3: ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އޯޕަން-ވެއިޓް އޭއައި މޮޑެލް

ބެއިޖިންގްގެ ސްޓާޓްއަޕް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ މޫންޝޮޓް އޭއައި (Moonshot AI) އިން މި ކޮންފަރެންސްގައި ވަނީ "ކިމީ ކޭ3" (Kimi K3) ގެ ނަމުގައި އާ މޮޑެލްއެއް ތައާރަފުކޮށް، އޯޕަން-ސޯސް ހަރަކާތަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ގެނެސްދީފައެވެ.

މި މޮޑެލްގައި 2.8 ޓްރިލިއަން ޕެރާމީޓަރު ހިމެނޭއިރު، މިއީ މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގައި އުފެއްދި އެންމެ ބޮޑު އޯޕަން-ވެއިޓް މޮޑެލްއެވެ. މީގެ އިތުރުން 1 މިލިއަން ޓޯކަންގެ ކޮންޓެކްސްޓް ވިންޑޯއެއްގެ އިތުރުން، ނޭޓިވް ވިޜުއަލް އަންޑަސްޓޭންޑިންގް (ލޮލަށް ފެންނަ ތަކެތި ދެނެގަތުން) މި މޮޑެލް ސަޕޯޓްކުރެއެވެ.

މި މޮޑެލް ޚާއްޞަކޮށްފައިވަނީ ކޮމްޕްލެކްސް ސޮފްޓްވެއާ އިންޖިނިއަރިންގް، ފުން ރިސާޗް، އަދި ދިގު މުއްދަތުގެ ރީޒަނިންގް (ވިސްނުން ބޭނުންވާ) ކޮމްޕްލެކްސް މަސައްކަތްތަކަށެވެ. ބައެއް ބެންޗްމާކްތަކުގައި އެމެރިކާގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ބައެއް ކްލޯޒްޑް މޮޑެލްތަކާ (މިސާލަކަށް ކްލޯޑް އޯޕަސް 4.8) ވާދަކުރެވޭ މިންވަރަށް މި މޮޑެލް ވަރުގަދައެވެ. މީގެ ފުލް ވެއިޓްސް އާންމުކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ޖުލައި 27 ގައެވެ.

ހުއާވޭ އެޓްލަސް 950 ސުޕަޕޮޑް: އިންފްރާސްޓްރަކްޗާގެ ކުރިއެރުން

ވާވޭ އިން ސުޕަޕޮޑްގެ އުފެއްދުންތައް ވަނީ ދައްކާލައިފައި ---

އޭއައިގެ ބޮޑެތި މޮޑެލްތައް ރަން ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހާޑްވެއާ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާގެ ދާއިރާއިން ޗައިނާގެ ހުއާވޭ (Huawei) އިން ވަނީ އާދަޔާ ހިލާފު ސުޕަ-ކޮމްޕިއުޓިންގް ސިސްޓަމެއް ދައްކާލާފައެވެ.

މިއީ ޓްރިލިއަން ޕެރާމީޓަރުގެ މޮޑެލްތައް ތަމްރީނުކުރުމަށް ޚާއްޞަ، އަދި މިހާތަނަށް އިންޑަސްޓްރީގައި އުފެއްދި އެންމެ ބޮޑު ކޮމާޝަލް ސުޕަ-ނޯޑް ސިސްޓަމެވެ. އެއް ކެބިނެޓެއްގައި މަދުވެގެން 64 ކާޑު ހިމެނޭއިރު، މުޅި ސިސްޓަމް 8,192 އެންޕީޔޫ (NPUs) އާ ހަމައަށް ބޮޑުކޮށްލެވެއެވެ.

ހުއާވޭއިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، މިއީ އެމެރިކާގެ އެންވީޑިއާ (Nvidia) ގެ އަންނަން އޮތް ސުޕަ-ނޯޑް ކްލަސްޓާ ޓެކްނޮލޮޖީއަށްވުރެ 6.7 ގުނަ އިތުރު ކޮމްޕިއުޓިންގް ބާރު އަދި 15 ގުނަ އިތުރު މެމޮރީ ކެޕޭސިޓީ ފޯރުކޮށްދޭ ސިސްޓަމެކެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ އެކްސްޕޯޓް ކޮންޓްރޯލްތަކުގެ ސަބަބުން ޗައިނާއަށް ކުރިމަތިވި ޗިޕްގެ ދަތިކަމަށް ޗައިނާއިން އަމިއްލައަށް ހޯދި ވަރުގަދަ ހައްލެކެވެ.

އޭޖެންޓިކް އޭއައި ސްމާޓްފޯނާއި ފިޒިކަލް ވޯލްޑް އެޕްލިކޭޝަންސް

ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ އޭއައި އޭޖެންޓިކް ފޯނު ވަނީ ޗައިނާއިން ދައްކާލައިފައި ---

މިއަހަރުގެ ކޮންފަރެންސްއިން ފެނުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަދަލަކީ، އޭއައި އަކީ ހަމައެކަނި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުން ބަދަލުވެ، އަމަލީ ގޮތުން މަސައްކަތްކުރާ "އޭއައި އޭޖެންޓް" ތަކަކަށް ބަދަލުވުމެވެ.

އެގޮތުން މިކޮންފަރެންސްގައި ހުއާވޭއިން ވަނީ ވަރަށް އާދަޔާ ޚިލާފު އޭޖެންޓިކް އޭއައި ސްމާޓްފޯނެއް ދައްކާލައިފައެވެ. މިއީ އިންސާނުންގެ މާ ބޮޑު މެދުވެރިވުމެއް ނެތި، އަމިއްލައަށް ރޭވުންތައް ރާވައި، މަލްޓި-ސްޓެޕް (ގިނަ މަރުހަލާތަކެއް އެކުލެވޭ) ކޮމްޕްލެކްސް މަސައްކަތްތައް ނިންމުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިގެންވާ ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ އޭއައި އޭޖެންޓް ފޯނެވެ.

ޗައިނާއިން ވަނީ ހިއުމޮނައިޑް ރޮބޮޓްތައް ދައްކާލައިފައި --- ފޮޓޯ: ޒިންހުއާ

މިކޮންފަރެންސްގައި، އެމްބޮޑިޑް އިންޓެލިޖެންސް (Humanoid Robots) ރޮބޮޓިކްސްގެ ދާއިރާއިން، ހަމައެކަނި ހިނގާ ނުވަތަ ނަށާ ރޮބޮޓްތަކުގެ ބަދަލުގައި، މިއަހަރު ދައްކާލީ ކާރު އުފައްދާ ފެކްޓްރީތަކުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބެޓެރި އެސެމްބްލްކުރުމާއި، ކާރުގެ އެތެރޭގެ ސްޕީކަރު ހަރުކުރުން ފަދަ އިންޑަސްޓްރިއަލް ބަރު މަސައްކަތްތައް އަމިއްލައަށް ކުރާ ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓްތަކެވެ.

މޫސުމީ ރައްކާތެރިކަމާއި ސައިންޓިފިކް އޭއައި

ދުނިޔެއަށް ދިމާވެފައިވާ މޫސުމީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކަށް ޒަމާނީ ހައްލު ހޯދުމަށްޓަކައި ޗައިނާއިން ވަނީ އޭއައިގެ އެހީތެރިކަން ދުނިޔެއަށް ހުޅުވާލާފައެވެ.

ދުނިޔޭގެ 30 ގައުމަކަށް ޗައިނާގެ އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ހިންގާ "މާޒޫ" މޫސުމީ ޕްރެޑިކްޝަން ނިޒާމުގެ އެހީތެރިކަން ދިނުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މިއީ ތޫފާންތަކާއި ބޮޑެތި މޫސުމީ ކާރިސާތައް މާކުރިން ދެނެގަންނަ އޭއައި ނިޒާމެކެވެ.

ޗައިނާގެ މި އޭއައި މޫސުމީ ނިޒާމް، ފެންގްހޭ (Fenghe) މޮޑެލްއަކީ މޫސުމީ މައުލޫމާތުތައް ދިރާސާކުރުމަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ ބޮޑު މީޓިއޮރޮލޮޖިކަލް ލޭންގުއޭޖް މޮޑެލްއެކެވެ. މިއީ ސައިންޓިފިކް ކޮމްޕިއުޓިންގްގެ ދާއިރާއިން އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

ޖުމްލަގޮތެއްގައި، WAIC 2026 ކޮންފަރެންސް އިން ސާބިތުކޮށްދެނީ އޭއައި ޓެކްނޮލޮޖީ މިހާރު ހަމައެކަނި ޑިޖިޓަލް ދުނިޔެއަކުން ފިޒިކަލް ދުނިޔެއަށް (Industrial world) ނިކުމެ، އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ފަށާފައިވާ ކަމެވެ.

ޗައިނާގެ އަމާޒަކީ އޭއައި މެދުވެރިކޮށް އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ގައުމީ އިގްތިސާދު ވަރުގަދަކުރުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން WAICO ފަދަ ޖަމްއިއްޔާތައް އުފައްދައިގެން، ދުނިޔޭގެ އޭއައި ގަވަރނަންސްގެ ލީޑް ނެގުމަށް ޗައިނާއިން ކުރާ މަސައްކަތް މި ކޮންފަރެންސުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ހާމަވެގެން ދެއެވެ.

މި މަހުގެ 20އަށް މިކޮންފަރެންސްގެ އެކިއެކި އައިޓަމްތައް ދިގުދެމިގެންދާއިރު، ކުރިއަށް ހުރި ޚާއްޞަ ދައްކާލުންތަކަށް މުޅިދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަންވަނީ ހުއްޓިފައެވެ. އެގޮތުން އޭއައިގެ މުޅިން އާ އަދި އަޖައިބުކުރުވަނިވި އުފެއްދުންތައް މިިކޮންފަރެންސްއިން ފެނިގެންދާނެކަމަށް ގިނަބަޔަކު އުންމީދުކުރެއެވެ.

އަޙްމަދު ދާއޫދު

އަޙްމަދު ދާއޫދު

ބިނާކުރަނިވި ޚިޔާލުތަކާއެކު ލިޔުންތެރިކަމަށް އުފަލާއެކު މަރުޙަބާ ކިޔަމެވެ.

ޓެކްނޮލޮޖީ ހަބަރާއި ލިޔުން ހޮޅުއަށިތަކަށް.

ލޯތްބާއެކު ދިވެހިން އުފައްދާފައިވާ އުފެއްދުމެއް.